Zorg en welzijn

Zelfs in economisch mindere tijden is de zorg een belangrijke groeisector en een motor voor innovaties. Demografische ontwikkelingen brengen echter wel een aantal maatschappelijke vraagstukken met zich mee, zoals de sterke groei van de zorgvraag, de betaalbaarheid van de zorg, de efficiency van de zorgverlening en de toenemende druk op de arbeidsmarkt. Onder invloed van o.a. bezuinigingen, de Wmo en de introductie van Welzijn Nieuwe Stijl ondergaat het welzijnswerk grote veranderingen. Deze veranderingen hebben niet alleen invloed op het volume aan arbeid, maar ook op de competenties waarover medewerkers in deze sector dienen te beschikken. Bureau Bartels is al langere tijd actief met onderzoek in de zorg en welzijn. Hieronder vindt u een enkele voorbeelden van onderzoeken op dit gebied.

Vertaling arbeidsmarkttrends naar beleidsacties voor de zorg en welzijn

Een belangrijke taak van WGV Zorg en Welzijn is het informeren van werkgevers in de zorg en welzijn over ontwikkelingen die zich op de arbeidsmarkt in Oost-Nederland voordoen. Meer recentelijk heeft WGV Zorg en Welzijn als ambitie geformuleerd om haar achterban te faciliteren bij het ‘vertalen’ van deze ontwikkelingen naar de eigen organisatie. Dit om daarmee te bevorderen dat werkgevers in de zorg en welzijn beter in staat zijn om het hoofd te bieden aan uitdagingen die zich op de arbeidsmarkt voordoen. Om hier invulling aan te geven hebben we voor WGV Zorg en Welzijn regionale arbeidsmarktverkenningen uitgevoerd. Daarbij hebben we, voor verschillende domeinen van de zorg en welzijn, ook mogelijke oplossingsrichtingen geïdentificeerd voor knelpunten die zich op de arbeidsmarkt voordoen.

Stimuleren opleidingsinspanningen in de zorg en welzijn

Voor de sector zorg en welzijn loopt momenteel het SectorplanPlus waarvoor het ministerie van VWS in totaal 320 miljoen euro heeft gereserveerd. Doel van dit plan is om via het verlenen van subsidies een extra impuls te geven aan de opleidingsinspanningen voor specifieke groepen werknemers binnen deze sector. De middelen van het SectorplanPlus worden via een viertal openstellingen beschikbaar gesteld. Ter voorbereiding van de inhoud en vormgeving van de derde openstelling hebben we voor RegioCoöp, die zorgdraagt voor de uitvoering van het SectorplanPlus, in kaart gebracht welke input hiervoor uit de voorgaande openstellingen te destilleren valt.

Positieve Gezondheid

In de afgelopen jaren is het concept ‘Positieve Gezondheid’ meer in zwang geraakt. Daarbij wordt niet zozeer ziekte centraal gesteld maar het vermogen van mensen om zelf de regie te voeren. In dit concept worden zes dimensies onderscheiden die gezamenlijk het ‘gezondheidsoppervlak’ van een persoon bepalen. Hiermee komt de integrale benadering van dit concept tot uitdrukking en de noodzaak om tot een domeinoverstijgende aanpak tussen sectoren in de zorg en welzijn te komen. Om hier invulling aan te geven bestaat er behoefte aan tools, instrumenten en werkmethoden om het concept van Positieve Gezondheid op de werkvloer te implementeren. Om dergelijke ‘producten’ te ontwikkelen heeft ZonMw de ‘Voucherregeling Positieve Gezondheid’ geïnitieerd. Daarmee zijn ruim 20 projectaanvragen financieel ondersteund. Op verzoek van ZonMw heeft Bureau Bartels de evaluatie verzorgd van deze regeling.

Preventiekracht

ZonMw heeft in opdracht van het ministerie van VWS het programma ‘PreventieKracht Thuiszorg’ ontwikkeld en uitgevoerd. Doel van dit programma was om een bijdrage te leveren aan een kwalitatief hoogwaardige uitvoering van preventie en daarmee aan het bevorderen van de volksgezondheid. Daartoe heeft ZonMw subsidierondes georganiseerd waarvoor (consortia met) thuiszorgorganisaties een aanvraag konden indienen voor hun preventieprogramma’s. Ook zijn activiteiten ontplooid zoals de scholing van thuiszorgmedewerkers en de coaching van thuiszorgorganisaties bij de uitvoering van hun preventieactiviteiten. Op verzoek van ZonMw heeft Bureau Bartels het programma ‘PreventieKracht Thuiszorg’ geëvalueerd. Daarbij hebben we niet alleen aandacht besteed aan de uitvoering en resultaten van dit programma maar ook bredere lessen voor dit type programma’s.


Effect transitie binnen gehandicaptenzorg op organisatie en medewerker

Als gevolg van de transitie binnen het sociale domein en de gehandicaptenzorg is er een nieuwe dynamiek in arbeidsfuncties ontstaan. De veranderingen stellen namelijk andere eisen aan medewerkers die de dagelijkse zorg en ondersteuning verlenen. Om zo goed mogelijk aan de nieuwe zorgvraag tegemoet te komen, wordt er veel geïnvesteerd in opscholing (naar een hoger opleidingsniveau), omscholing (naar andere competenties) en mobiliteit van medewerkers (naar andere functies). De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland (VGN) heeft Bureau Bartels gevraagd aanvullend arbeidsmarktonderzoek uit te voeren naar het effect van de transitie op de organisatie en haar medewerkers. Het rapport is gepresenteerd op de landelijke bijeenkomst van VGN.