Gezond en veilig werken

Al een groot aantal jaren voert Bureau Bartels (evaluatie)onderzoek uit naar wet- en regelgeving rondom arbeidsveiligheid en de effectiviteit van beleidsinitiatieven om gezond en veilig werken te bevorderen. Het gaat hierbij zowel om (beleids)initiatieven van de overheid als sectorale initiatieven zoals die worden ontplooid door sociale partners. Voorbeelden van onderzoeken op dit kennisgebied zijn:

Psychosociale arbeidsbelasting

PSA vormt het meest voorkomende arbeidsrisico onder werknemers. Een aanzienlijk deel van de werknemers heeft te maken met zaken zoals werkstress/-druk, agressie en geweld of met ongewenste omgangsvormen. Er zijn echter maar weinig goede voorbeelden van hoe arbeidsorganisaties dit arbeidsrisico kunnen herkennen en maatregelen kunnen treffen. Daarom heeft het ministerie van SZW het initiatief genomen tot het instellen van een ‘Actieteam PSA’ dat bestaat uit experts op het gebied van PSA. Doel van dit team is om circa twintig arbeidsorganisaties te werven en te ondersteunen bij de aanpak van PSA en de resultaten en leerervaringen daarvan breder te verspreiden. Doordat het inzetten van een Actieteam een nieuwe vorm van overheidsinterventie voor de aanpak van PSA is, had het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid behoefte aan een evaluatie van dit instrument. Bureau Bartels heeft deze evaluatie uitgevoerd.

Effecten van openbaarmaking inspectiegegevens op gedrag

Met de Wet aanpak schijnconstructies is het mogelijk geworden om inspectieresultaten van de Inspectie SZW met vermelding van de namen van gecontroleerde bedrijven openbaar te maken. Daarmee wordt onder andere beoogd om naleving van deze wetten te bevorderen en derden te informeren en waar nodig te waarschuwen indien zij daarbij een belang hebben. Vooralsnog is echter onduidelijk in hoeverre openbaarmaking van inspectiegegevens de beoogde (nalevings)effecten heeft. Om deze ‘witte vlek’ weg te werken heeft Bureau Bartels samen met SEO verdiepend onderzoek uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Veilig en gezond werken in cao’s

In het beleid rondom gezond en veilig werken heeft zich in de afgelopen periode een fundamentele wijziging voorgedaan. Kern daarvan is dat de verantwoordelijkheid hiervoor steeds meer bij werkgevers en werknemers is komen te liggen. Daartoe is de overheid in toenemende mate doelvoorschriften gaan hanteren. Sociale partners kunnen onderling afspraken maken over de maatregelen die getroffen gaan worden om hieraan te voldoen. De cao is een belangrijk instrument dat voor een dergelijke vorm van ‘zelfregulering’ ingezet kan worden. Immers, in een cao kunnen sociale partners ook afspraken maken over gezond en veilig werken. Daarom wilde het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid inzicht krijgen in de motieven van sociale partners om afspraken over preventie en ziekteverzuim al dan niet op te nemen in hun cao’s. Dat gold ook voor de vraag in hoeverre dergelijke afspraken doorwerken naar de werkvloer. Bureau Bartels heeft hiervoor onderzoek verricht waarbij circa 100 belangrijke cao’s op deze punten ‘tegen het licht gehouden’ zijn.


Moeilijk waarneembare arborisico’s

Arborisico’s die niet goed waarneembaar zijn en waarvan de gevolgen zich pas na geruime tijd manifesteren worden dikwijls onderschat. Bij dergelijke risico’s is het voor sociale partners dan ook lastig om tot gerichte beheersmaatregelen te komen. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wilde hier een impuls aan geven. Daarom heeft zij Bureau Bartels gevraagd om onderzoek op het gebied van moeilijk waarneembare arborisico’s te verrichten. Daarbij zijn we nagegaan voor welke van deze risico’s het snelst wezenlijke verbeteringen te realiseren zijn en hoe dit dan plaats kan vinden.