Voorbeelden van onderzoeken op dit kennisgebied

Nieuw beroepscompetentieprofiel voor de timmerindustrie

Nu de timmerindustrie weer uit het dal kruipt en een groei van de werkgelegenheid vertoont, neemt in deze sector ook de behoefte aan goed gekwalificeerde leidinggevenden toe. Bij de sociale partners in deze sector bestaan dan ook plannen om, in het kader van de branchekwalificatiestructuur, voor dit type medewerkers branche-opleidingen te gaan ontwikkelen (dan wel te gaan vernieuwen). Eén van de beroepen/functies die daarbij specifiek in de belangstelling staat is die van manager of leidinggevende bedrijfsvoering in de timmerindustrie. Verwacht wordt namelijk dat er meer managers/leidinggevenden op dit vlak opgeleid moeten worden dan wel dat de kwaliteit van ‘zittende’ managers/leidinggevenden vergroot moet worden. Om in de nabije toekomst brancheopleidingen voor deze functie te realiseren dan wel te vernieuwen hebben we voor de sociale partners in de timmerindustrie een beroepscompetentieprofiel (bcp) voor managers/leidinggevenden bedrijfsvoering ontwikkeld.

Evaluatie A+O fonds Gemeenten

De sociale partners van gemeenten beschikken al sinds 1993 over een specifiek sectorfonds: het A+O fonds Gemeenten. Vanuit dit fonds worden initiatieven ontplooid om zowel gemeenten als individuele werknemers te ondersteunen bij arbeidsmarkt- en HRM-vraagstukken. Daarbij gaat het onder meer om verschillende typen bijeenkomsten, trainingen, (digitale) instrumenten en subsidieregelingen. Het ministerie van BZK verstrekt – vanuit het Gemeentefonds – middelen aan het A+O fonds Gemeenten. Hiervoor stelt het ministerie wel als eis dat het A+O fonds Gemeenten periodiek geëvalueerd wordt. Bureau Bartels heeft deze evaluatie uitgevoerd voor de periode 2013-2016. Enerzijds zijn we daarbij ingegaan op zaken zoals de bekendheid, het gebruik en de meerwaarde van de activiteiten van het A+O fonds Gemeenten. Anderzijds hebben we ook bouwstenen aangeleverd voor de volgende beleidsperiode van het A+O fonds Gemeenten.

Banen voor Wajongers

In het Sociaal Akkoord is afgesproken dat tot 2026 de private sector 100.000 extra banen zal creëren voor mensen met een arbeidsbeperking. Deze afspraak heeft ook betrekking op jonggehandicapten, de zogenoemde ‘Wajongers’. Eén van de sectoren die zich heeft gecommitteerd om hier een bijdrage aan te leveren is de timmerindustrie. Zo is in cao-verband de afspraak gemaakt om 70 extra arbeidsplaatsen beschikbaar te stellen aan Wajongers. Om werkgevers te bewegen om Wajongers binnen hun bedrijf te plaatsen zijn de sociale partners een informatiecampagne gestart. Bureau Bartels heeft hierbij inhoudelijke ondersteuning geboden. Zo hebben we o.a. ‘good-practices’ van plaatsing van Wajongers in de timmerindustrie in kaart gebracht.

Werken als EVV-er in de ouderenzorg

In de sector Verpleging, Verzorging en Thuiszorg vervult de Eerst Verantwoordelijk Verzorgende (EVV-er) een spilfunctie daar waar het gaat om het koppelen van de zorgvraag van cliënten aan het zorgaanbod. De EVV-er voert op dit punt niet alleen uitvoerende maar ook coördinerende taken uit. Voor het sectorfonds A&O VVT hebben we een onderzoek uitgevoerd naar het functioneren van EVV-ers in de VVT-sector. Dit naar aanleiding van signalen die sociale partners vanuit het veld kregen dat er sprake zou zijn van overvraging van dit type medewerkers. Het doel van de verkenning was te kijken of hiervan sprake was en – zo ja – welke oplossingen aangedragen konden worden om dit probleem te verminderen. Klik hier om het rapport in te zien.

Arbeidsmonitor timmerindustrie

Voor de sociale partners in de timmerindustrie hebben we een methodiek ontwikkeld waarmee inzicht kan worden verkregen op ontwikkelingen die zich op de arbeidsmarkt van de timmerindustrie voordoen. Daarmee willen de sociale partners bijvoorbeeld de werkgelegenheid, de vacatures en de flexibilisering van de arbeidsrelaties monitoren. Op verzoek van de sociale partners verrichten we ook jaarlijks een meting onder werkgevers en werknemers in de timmerindustrie om aldus de benodigde gegevens te verzamelen. Op basis hiervan stellen we dan een rapport samen waarin arbeidsmarktcijfers afgezet worden tegen voorgaande jaren. In 2013 is een nulmeting verricht, gevolgd door een meting in 2014, 2015 en 2016.

ESF-regeling Duurzame Inzetbaarheid

Er wordt steeds meer onderkend dat werkgevers en werknemers een gezamenlijk belang en verantwoordelijkheid hebben om te investeren in de duurzame inzetbaarheid van werknemers. In de afgelopen periode zijn er dan ook diverse initiatieven ontplooid om werkgevers en werknemers hierbij te ondersteunen. Een goed voorbeeld daarvan is het ESF-programma 2014-2020. Een belangrijke prioriteit binnen dit programma is namelijk ‘het bevorderen van duurzame arbeidsinzet van werkenden’. Daartoe is de ESF-regeling Duurzame Inzetbaarheid ontwikkeld, die door het Agentschap SZW uitgevoerd wordt, en eind 2014 voor de eerste keer is opengesteld. Hiervoor was circa 22 miljoen beschikbaar waarmee ruim 2.000 aanvragen van arbeidsorganisaties gehonoreerd konden worden. Om lessen te trekken voor volgende openstellingen bestond er bij het Agentschap behoefte aan een tussentijdse evaluatie die door ons bureau uitgevoerd is. Begin 2016 heeft de eindevaluatie van deze openstelling plaatsgevonden.

Nieuwe kwaliteitseisen peuterspeelzalen

In het peuterspeelzaalwerk is sprake van een grote dynamiek. Zo hebben de peuterspeelzalen te maken gekregen met de Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) waarmee een aantal kwaliteitsregels aan het peuterspeelzaalwerk is gesteld. In het verlengde hiervan zijn ook aanpassingen in de Regeling kwaliteit kinderopvang en peuterspeelzalen 2012 doorgevoerd. Daarmee moeten peuterspeelzalen uiterlijk 1 januari 2017 aan dezelfde kwaliteitseisen voldoen als de kinderopvang. Dit houdt bijvoorbeeld in dat peuterspeelzalen vanaf deze datum vrijwilligers niet meer formatief in mogen zetten op de groepen. De MOgroep ondersteunt peuterspeelzalen bij het treffen van maatregelen die nodig zijn om te voldoen aan de nieuwe kwaliteitseisen. Als eerste stap daartoe hebben we voor de MOgroep in kaart gebracht hoeveel vrijwilligers nu nog wel formatief ingezet worden en welk deel hiervan omgeschoold kan (en wil) worden naar gekwalificeerde beroepskrachten.

LoopbaanActief-evenementen

Om de loopbaanontwikkeling en de arbeidsmobiliteit van medewerkers te bevorderen, worden er door diverse gemeenten en regio’s zogenoemde ‘LoopbaanActief-evenementen’ georganiseerd. Kenmerkend voor dit typen initiatieven is dat werknemers ‘een kijkje nemen in de keuken’ van een andere organisatie. Zo kunnen werknemers kennis maken met ander werk c.q. met een andere werkgever. De achterliggende gedachte is dat werknemers daardoor aangespoord worden om een nieuwe stap in hun loopbaan te zetten. Het A+O fonds Gemeenten wilde inzicht krijgen in de typen LoopbaanActief-evenementen voor haar achterban, de organisatie daarvan en de mogelijke rol van het fonds. Dit om een onderbouwd besluit te kunnen nemen over het al dan niet ondersteunen van dergelijke initiatieven. Bureau Bartels heeft dit onderzoek voor het A+O fonds Gemeenten uitgevoerd.

Scholing in de Timmerindustrie

De timmerindustrie heeft gebruik gemaakt van de mogelijkheden die het ESF-programma 2007-2013 bood. Daarmee werden verschillende doelstellingen nagestreefd. Een eerste doel was om – via scholing van medewerkers waarvoor deeltijd-WW aangevraagd was – een bijdrage te leveren aan het vergroten van de ‘overlevingskansen’ van de betreffende bedrijven. Een tweede doel was om bedrijven te ondersteunen bij het doorvoeren van vernieuwingen. Dit door medewerkers zodanig te scholen dat zij hiervoor over de juiste kennis en vaardigheden beschikken. In de derde plaats werd getracht om de employability van werknemers te bevorderen. In een evaluatie, voor de sociale partners in de timmerindustrie, zijn we nagegaan in hoeverre deze doelstellingen gerealiseerd zijn.

Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn

RegioPlus werken zestien regionale werkgeversorganisaties samen op het gebied van de arbeidsmarkt voor de Zorg en Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening, Jeugdzorg en Kinderopvang. Als landelijk platform faciliteert de stichting RegioPlus de regionale activiteiten van deze organisaties en het netwerk dat zij samen vormen. Voor de periode 2012-2015 heeft RegioPlus, samen met de aangesloten regionale werkgeversorganisaties, het strategisch arbeidsmarktbeleid vastgelegd in het programma ‘De Weg Naar Balans 2012-2015’. Voor de uitvoering van dit programma heeft het ministerie van VWS een bijdrage van 30 miljoen euro ter beschikking gesteld. Om zicht te krijgen op de voortgang en resultaten van dit programma hebben we in samenwerking met RegioPlus een monitoring- en evaluatiesystematiek ontwikkeld. Deze systematiek bestaat uit meerdere metingen in de tijd. Vanaf 2013 voeren we jaarlijks een voortgangsmeting uit. Onlangs zijn wij gestart met de monitoring en evaluatie van het nieuwe strategische programma 2016-2010 'Koersen op Kansen'.

Proeftuinen in de Zorg en Welzijn, Jeugdzorg & Kinderopvang

Waar in de Zorg en Welzijn, Jeugdzorg & Kinderopvang (WJK) tot voor kort nog sprake was van personeelstekorten is inmiddels een omslag gemaakt naar een situatie met uitstroom van personeel. Het in balans brengen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt in deze sector vormt dan ook een grote uitdaging. Daartoe worden er initiatieven op het gebied van arbeidsmobiliteit ontplooid. Een goed voorbeeld daarvan is het project ‘Mobiliteit tussen Zorg en WJK’ dat door FCB en RegioPlus in uitvoering is genomen en financieel ondersteund wordt door het ministerie van VWS. In dit project staat een vijftal regionale proeftuinen centraal waarin innovatieve activiteiten worden ontplooid op het gebied van arbeidsmobiliteit. In opdracht van de Stuurgroep van dit project hebben we een evaluatie van deze proeftuinen uitgevoerd.

Arbeidsmarktontwikkelingen timmerindustrie

Bij de sociale partners in de timmerindustrie speelden een tweetal vraagstukken die zij nader onderzocht wilden hebben. In de eerste plaats bestond behoefte aan inzicht in de opleidingsbehoeften van werkgevers. Dit omdat het O&O-fonds van de sector zich richting ondernemers meer wilde gaan ontwikkelen als een expertisecentrum. In de tweede plaats ontbrak het in de timmerindustrie aan gegevens over de aard, omvang en achtergronden van ziekteverzuim onder medewerkers. Vanuit het perspectief van het bevorderen van duurzame inzetbaarheid van medewerkers werd dit als een belangrijke omissie beschouwd. In opdracht van de Stichting Scholings- en Werkgelegenheidsfonds Timmerindustrie hebben we onderzoek uitgevoerd om bovenstaande ‘witte vlekken’ weg te werken.

Preventiekracht

ZonMw heeft in opdracht van het ministerie van VWS het programma ‘PreventieKracht Thuiszorg’ ontwikkeld en uitgevoerd. Doel van dit programma was om een bijdrage te leveren aan een kwalitatief hoogwaardige uitvoering van preventie en daarmee aan het bevorderen van de volksgezondheid. Daartoe heeft ZonMw subsidierondes georganiseerd waarvoor (consortia met) thuiszorgorganisaties een aanvraag konden indienen voor hun preventieprogramma’s. Ook zijn activiteiten ontplooid zoals de scholing van thuiszorgmedewerkers en de coaching van thuiszorgorganisaties bij de uitvoering van hun preventieactiviteiten. Op verzoek van ZonMw heeft Bureau Bartels het programma ‘PreventieKracht Thuiszorg’ geëvalueerd. Daarbij hebben we niet alleen aandacht besteed aan de uitvoering en resultaten van dit programma maar ook bredere lessen voor dit type programma’s.

Arbeidsverhoudingen

In de Nederlandse samenleving wordt groot belang gehecht aan goede arbeidsverhoudingen tussen werkgevers en werknemers. Het ministerie van SZW bewandelt dan ook verschillende ‘beleidssporen’ om de kwaliteit van arbeidsverhoudingen (nog) verder te verbeteren en te borgen. Naast wet- en regelgeving wordt daartoe ook specifiek instrumentarium ingezet zoals de subsidieregeling ‘Kwaliteit arbeidsverhoudingen’. Met deze regeling kunnen innovatieve projecten, die als doel hebben om een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van de arbeidsverhoudingen, ondersteund worden. Op verzoek van het ministerie van SZW hebben we deze regeling geëvalueerd. In de evaluatie hebben we aandacht geschonken aan de uitvoering van de regeling, de behaalde resultaten en lessen naar de toekomst.

AWBZ-transitie

Gemeenten hebben, vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), een grote mate van vrijheid gekregen om zelf vorm en inhoud te geven aan het Wmo-beleid. Daarbij is ook de extramurale begeleiding binnen de AWBZ overgeheveld naar de Wmo waarbij tevens een bezuiniging van 5% van het budget doorgevoerd is. Om zicht te krijgen op de consequenties van deze AWBZ-transitie voor W&MD-organisaties hebben we daar, in opdracht van de MO-groep, onderzoek naar verricht. Daaruit bleek dat een ruime meerderheid van deze organisaties hiervan kansen signaleert. Deze kansen worden vooral gezien in het beter benutten van de expertise van de W&MD-sector, met name waar het gaat om ‘Welzijn Nieuwe Stijl’. Of deze kansen ‘verzilverd’ kunnen worden zal echter afhangen van de keuzes die gemeenten gaan maken om (bepaalde) de AWBZ-taken bij ‘AWBZ-erkende’ zorginstellingen neer te gaan leggen dan wel bij W&MD-organisaties.

Stimuleringsregelingen W&MD, Jeugdzorg en Kinderopvang

FCB is het O&O-fonds voor de sectoren Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening (W&MD), Jeugdzorg en Kinderopvang. Kerntaak van FCB is het ‘stimuleren en ondersteunen van de ontwikkeling van het werk’ in deze sectoren. Om hier invulling aan te geven zet FCB onder andere stimuleringsregelingen in en ondersteunt zij enkele proeftuinen. Per cao is geregeld dat werkgevers – via een loonsomheffing – bijdragen aan het fonds FCB. Uit dit fonds worden niet alleen FCB als organisatie maar ook stimuleringsregelingen en proeftuinen (mede)gefinancierd. Ter voorbereiding op de nieuwe cao bestond er bij FCB behoefte aan een evaluatie van de stimuleringsregelingen en proeftuinen die in de afgelopen periode geïnitieerd zijn. FCB heeft Bureau Bartels verzocht om deze evaluatie uit te voeren.

Scholing en arbeidsmarkt

Onderzoeken op het gebied van scholing en arbeidsmarkt maken al vele jaren onderdeel uit van onze werkzaamheden. Het gaat hierbij onder andere om beleidsevaluaties, sectorale arbeidsmarktstudies en evaluaties van specifieke beleidsinstrumenten die op deze terreinen worden ingezet door overheden en sociale partners. Hieronder treft u een aantal voorbeelden aan van onderzoeken die wij voor verschillende opdrachtgevers hebben uitgevoerd.

Gepubliceerde rapporten en artikelen

Agentschap SZW Eindevaluatie eerste openstelling ESF regeling DI bedrijven/instellingen

Stg. A+O VVT Overvraging Eerst Verantwoordelijk Verzorgende

SSWT Eenmeting arbeidsmonitor

Agentschap SZW Tussenevaluatie Duurzame Inzetbaarheid

Ministerie van SZW Gezond en veilig werken opnemen in cao's

Ministerie van SZW Kwaliteit arbeidsverhoudingen

Proeftuin 'Van kinderopvang naar zorg'

Mobiliteit in Zorg en Welzijn Groningen en Drenthe

Regionale proeftuin Twente

Regionale proeftuin Zorg en Welzijn 'Mobiliteit in Zeeland'

Proeftuin 'Bewegen van welzijn naar zorg'